الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
293
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
جنگ و خونريزى و غارتگرى مايهء مباهاتشان بود و زن در ميان آنان متاع بىارزشى محسوب مىشد كه از سادهترين حقوق انسانى محروم بود و حتّى گاه بر روى آن قمار مىزدند . فرشتگان را دختران خدا مىدانستند در حالى كه - همان گونه كه در بالا اشاره شد - تولّد دختر را ننگ خانوادهء خود مىپنداشتند : « وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ الْبَناتِ سُبْحانَهُ وَ لَهُمْ ما يَشْتَهُونَ » « 1 » « أَمْ خَلَقْنَا الْمَلائِكَةَ إِناثاً وَ هُمْ شاهِدُونَ » . « 2 » آنها احكام خرافى عجيبى داشتند ، از جمله مىگفتند : جنينهايى كه در شكم حيوانات ماست ، سهم مردان است و بر همسران حرام است امّا اگر مرده متولّد شود همگى در آن شريكند . « 3 » هنگامى كه از همسر خود ناراحت مىشدند و مىخواستند او را مورد غضب شديد قرار دهند ، ظهار مىكردند ، يعنى كافى بود به او بگويند : « انت علىّ كظهر امّى ، تو نسبت به من همچون مادرم هستى » اين سخن به عقيدهء آنها سبب مىشد كه آن زن به منزلهء مادر باشد و تحريم گردد ، بىآن كه حكم طلاق را داشته باشد و به اين ترتيب زن را در يك حال بلا تكليفى مطلق قرار مىداد . « 4 » از ويژگيهاى دردناك عصر جاهليّت مسئلهء جنگ و خونريزى وسيع و گسترده و كينهتوزيهايى بود كه پدران براى فرزندان به ارث مىگذاشتند . همان وضع وخيمى كه قرآن مجيد از آن به « شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ » ( لبهء پرتگاه آتش ) تعبير كرده مىفرمايد : « وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ »
--> ( 1 ) سورهء نحل ، آيهء 57 . ( 2 ) سورهء صافات ، آيهء 150 . ( 3 ) « وَ قالُوا ما فِي بُطُونِ هذِهِ الْأَنْعامِ خالِصَةٌ لِذُكُورِنا وَ مُحَرَّمٌ عَلى أَزْواجِنا وَ إِنْ يَكُنْ مَيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكاءُ » . ( سورهء انعام ، آيهء 139 ) ( 4 ) « قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ وَ ما جَعَلَ أَزْواجَكُمُ اللَّائِي تُظاهِرُونَ مِنْهُنَّ أُمَّهاتِكُمْ » . ( سورهء احزاب ، آيهء 4 ) - « إِنْ أُمَّهاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ وَ إِنَّهُمْ لَيَقُولُونَ مُنْكَراً مِنَ الْقَوْلِ وَ زُوراً » . ( سورهء مجادله ، آيهء 2 )